Avustralya’nın Queensland eyaletinde bir laboratuvarda biyogüvenlik protokollerinin ihlal edilmesi sonucu 323 canlı virüs örneği kayboldu. Queensland Sağlık Bakanı Tim Nicholls, kaybolan tüplerin yaklaşık 100’ünde insanlarda yüzde 57 vefat oranına sahip Hendra virüsü, iki tüpte Hantavirüs, 223 tüpte ise Lyssavirüs bulunduğunu açıkladı.
İhlal birinci olarak Ağustos 2023’te tespit edilirken, kayıp tüplerin aslında 2021 yılında ortadan kaybolduğu öğrenildi.
Hendra Virüsü: Sessiz tehlike
Hendra virüsü, 1990’larda Avustralya’da atları enfekte ederek ortaya çıktı. İnsanlara atlardan bulaşan virüs, bugüne kadar az sayıda beşerde görülmüş olmasına karşın, enfekte olanların yarısından fazlası hayatını kaybetti. Cornell Üniversitesi’nden Prof. Raina Plowright, virüsün sadece bireyleri değil, veterinerlik ve atçılık sanayisi üzerinde de yıkıcı etkileri olduğunu belirtti.
Diğer virüsler de ölümcül
Kaybolan tüplerden ikisinde bulunan Hantavirüs, kemirgenler aracılığıyla yayılıyor ve insanlarda yüzde 38 vefat oranına sahip Hantavirüs Pulmoner Sendromu’na yol açabiliyor. Lyssavirüs ise kuduza emsal semptomlarla ölümcül sonuçlara neden olabiliyor.
Tüpler nerede? Tehlike ne kadar büyük?
Queensland Sağlık Bakanlığı, kayıp tüplerin olabildiğince süratli bir biçimde bozulduğunu ve bulaşıcı olmaktan çıktığını belirtti. Bununla birlikte, tüplerin mümkün imhasının doğrulanamadığı söz ediliyor. Baş Sıhhat Yetkilisi John Gerrard, virüslerin muhtemelen otoklavda imha edildiğini, lakin kaybolmalarının nasıl fark edilmediğinin hala bir soru işareti olduğunu söyledi.
Queensland’de son beş yılda Hendra yahut Lyssavirüs hadisesi tespit edilmezken, Avustralya’da hiçbir Hantavirüs enfeksiyonu rapor edilmedi.
Soruşturma başlatıldı
Sağlık Bakanlığı, biyogüvenlik protokollerindeki ciddi ihlalin nedenlerini ve yaklaşık iki yıl boyunca fark edilmemesinin sebeplerini araştırmak için geniş çaplı bir soruşturma başlattı. “Bölüm 9 Soruşturması”, mevcut siyasetlerin ve prosedürlerin incelenmesini ve misal olayların önlenmesi için yapılacak değişiklikleri kapsayacak.
Personel eğitiliyor, önlemler artırılıyor
Queensland Sağlık Bakanı Tim Nicholls, ihlalin akabinde alınan tedbirleri şu sözlerle açıkladı:
“Personel tekrar eğitiliyor, gereçlerin yanlışsız depolanması için müsaadeler denetleniyor ve tüm düzenlemelere ahenk sağlanıyor.”
Bakanlık, olayın tekrar yaşanmaması için proaktif tedbirler alındığını ve laboratuvarların sistemli olarak denetlendiğini duyurdu.
Virüs skandalı geleceği tesirler mi?
Bu olay, biyogüvenlik standartlarının ne kadar kritik olduğunu bir defa daha gözler önüne serdi. Avustralya’nın sıhhat ve güvenlik siyasetleri üzerinde uzun vadeli tesirler bırakabilecek bu ihlal, bilimsel araştırmalarda daha sıkı protokoller gerekliliğini ortaya koyuyor.